SOORTEN CAFÉSDe belangrijkste cafétypes hebben we hieronder opgesomd. Drankgelegenheden zijn er namelijk van vele soorten, en we moeten ze ten allen tijde exact en waarheidsgetrouw kunnen benoemen. Ge zijt een wetenschapper, of ge zijt het niet. Klik op de oranje titels om deze soort cafés in een lijst te krijgen.
VOLKSCAFÉEen volkscafé is een café waarin de baas of bazin zelf achter de toog staat en het merendeel van zijn klandizie bij naam kent. Een volkscafé opent 's ochtends de deuren en sluit tegen de avond. Pinten zijn er goedkoper dan elders, en de tapbiljart werkt met stukken van vijftig cent. Als er al personeel rondloopt dan is dat in de meeste gevallen zoon- of dochterlief. Sommige volkscafés zijn ook 'vrije cafés': ze zijn niet gebonden aan een brouwer, en doen volledig hun goesting met de bierkaart.
BRUIN CAFÉOm de noemer bruin café te verdienen volstaat het niet muren donker te verven en het licht te dimmen. Er is meer voor nodig: een bepaalde nonchalante mentaliteit, een cafébaas met karakter en bovenal: een bruin café laat zich niet zomaar vangen aan weloverwogen en doordachte principes of commerciële rompslomp. Een gezonde 'kust-nen-keer-vijf-minuten-dik-mijn-kloten' houding, quoi. Bruine cafés zijn steeds zeldzamer in tijden van Inbev en Undercover Lover, maar in een stad als Gent worden er toch nog nieuwe exemplaren uit de grond gestampt, zelfs door jonge mensen. Dat is een positieve evolutie die zich hopelijk ook elders te lande zal doorzetten.
EETCAFÉ - BRASSERIEHet liefst heeft de Caféplan-redactie dat het eten op café beperkt blijft tot een droge bierworst, een gekookt ei en eventueel nog een zak chips (zout en paprika) of een lat chocola. Helaas, voor zulk gesneukel trekt men nu naar de nachtwinkel, en dus hebben cafés hun gamma verlegd naar pasta's en slaatjes. Meestal wordt het dan voor ons nog een moeilijke zaak om uit te maken of dit café nu een restaurant is of niet. Er zijn een paar criteria om nog de naam café te verdienen. Om te beginnen moet de sfeer in het etablissement ongedwongen zijn en moet men er op het gemak enkel bier kunnen nuttigen, bijvoorbeeld door een toog met barkrukken. Ook moet de eetkaart niet al te prominent aanwezig zijn, dus het liefst geen vork en mes reeds op de tafels. Het onderscheid is soms moeilijk, maar is bij deze gemaakt. Een brasserie is bijna hetzelfde als een eetcafé. De term betekende oorspronkelijk eigenlijk 'brouwerij', maar daar heeft het allang niets meer mee te maken.
AMBIANCECAFÉ - SWINGCAFÉEen swingcafé is een ambiancecafé dat vooral goed draait in het weekend. Het publiek bestaat uit late twintigers of dertigers die tijdens de week niet meer uitgaan. Het licht is gedempt, en de ambiancemuziek helpt om zo rap mogelijk een nieuw lief binnen te doen. In de meeste swingcafés zijn de beats plat, de decolletés diep, en de borstkassen breed.
STUDENTENCAFÉZoals de naam zegt: café waar voornamelijk studenten komen. De cafébaas is meestal zelf een gebuisde student die tijdens de examens teveel in de herberg is blijven plakken en daaruit gepaste conclusies trok. Het café sluit op zaterdag en zondag. Een studentencafé dat zichzelf respecteert is ook de thuisbasis van één of meerdere studentenverenigingen. Daarom ruikt het trottoir er 's morgens lichtjes zurig.
DANSCAFÉTerwijl elders cafébezoek synoniem staat met tooglullen en pinten binnen kappen mag er in een danscafé ook al eens een danske geslagen worden. Strikt genomen mag dat niet, want de Belgische wet maakt een onderscheid tussen drankgelegenheden en danszalen. De Belgische cafés maken het onderscheid minder streng. Er wordt vooral gedanst in de periode tussen 'lichtjes aangeschoten' en 'zwaar teut'. Op het einde van de nacht hangt men veelal weer aan de toog, na een paar mislukte versierpogingen.
CLUBVan zodra er entree te betalen valt, spreken we niet meer van een muziekcafé of danscafé, maar van een club. Een club heeft meestal één of meerdere buitensmijters die naar eigen goeddunken problemen maken van uw gescheurde jeans, turnsloefen of huidskleur. Binnen moet ge gegarandeerd betalen voor het toilet en kost de rum-cola twee euro teveel. Waarom gaan mensen dan eigenlijk nog naar clubs? Omdat de dj's en/of groepen de moeite zijn natuurlijk.
DISCOTHEEKHet verschil tussen een discotheek en een club is subtiel, maar laat ons afspreken dat disco's groter zijn, commerciëler, en minder centraal gelegen. Er wordt ook meer gevogeld op de parking. Discotheken zijn uitgaanstempels waar jonge mensen vettig dansen, hakken, jumpen en stuiken op het ritme van de duivel. Hoewel een gesprek aan de toog er meestal niet meer mogelijk is, nemen we ze toch op in de caféplannen omdat we het nachtleven moeten eren in al zijn facetten.
LOUNGECAFÉEen loungecafé is een café waar de moderne zetel belangrijker is dan de barkruk. De cocktails lichten op in de fluorescerende blacklight, de barman is netjes gekamd, en de dj speelt Japanse tripdub en aanverwanten. Loungecafés worden steeds populairder, en ze hebben soms een beetje te lijden onder hun eigen ambitie. Een loungecafé wil immers vaak tegelijk restaurant of danscafé zijn, waardoor niemand eigenlijk nog weet wat het nu eigenlijk zal zijn.
MUZIEKCAFÉAlle cafés draaien muziek, maar in een muziekcafé komt ze liefst niet uit een computer of een iPod. De cafébaas weet welke cd of plaat hij oplegt, en doet dat met overtuiging. Gesprekken zijn er minder belangrijk dan kennis van obscure bootlegs en vergeten prog-rockers. Een gesprek aan de toog lijkt er dan ook soms op een muziekquiz. Optredens worden gratis georganiseerd, want als er te betalen valt spreken we liever van een club.
NACHTCAFÉ - DOORZAKCAFÉIn nachtcafés zijn de asbakken rap vol. Als er een zetel staat, dan zijn er gaten in gebrand. Als er een pooltafel staat, idem dito in het vilt. Nachtcafés worden bevolkt door zij die nog geen weet hebben van de anti-rookwetten, zij die niet aan hun lief laten weten hoe laat ze gaan thuis zijn, zij die gediplomeerd zijn in de toogfilosofie, en zij die weten dat een leven zonder alcohol het leven niet waard is. Een doorzakcafé is eigenlijk krak hetzelfde als een nachtcafé, maar de term wordt gereserveerd voor de echte zware cafés waar ge wakker wordt op de toog met een verdoofde kaak en (in het kruim van de doorzakcafés) met een blauw oog.
HOLEBICAFÉHet woord holebicafé (homo - lesbienne - biseksueel) is ongelukkig gekozen, want meestal gaat het hier om afspanningen voor mannen van hetzelfde slag. Het spectrum gaat van brave praatcafés voor jongeren die net uit de kast zijn tot zweterige clubs met darkrooms op zolder of in de kelder. Halverwege tussen die twee extremen zitten ambiancecafés waar Abba, Kylie en Madonna heilig zijn. De dansvloer vult er zich makkelijker en sneller dan in cafés voor de heteroseksuele medemens. Gelukkig zijn de meeste holebicafés ook zonder problemen voor hen toegankelijk.
FEESTZAAL - FUIFZAALEen feestzaal is een uitgaansgelegenheid die enkel open is als ze afgehuurd wordt. Ge kunt er uw plechtige communie doen, trouwen, en de rust komen verstoren op andermans plechtigheden. Vaak hoort een feestzaal bij een café, en onderhandelt ge daar ook over de prijs en het aantal vaten. Een fuifzaal is een feestzaal, maar dan voor fuiven in plaats van feesten.
POOLCAFÉPoolcafés moeten het niet hebben van de gezelligheid, als de tafels maar waterpas staan. Vaak zijn het grote hallen met een Amerikaans getint interieur, een paar computerspellen, elektronische darts, en even weinig vrouwen als in een Turks theehuis.
JEUGDHUISIn een jeugdhuis zijn de pinten goedkoop, de kickertafels druk bezet, en de tappers achter de toog even jong als de klandizie. Sommige jeugdhuizen zijn saai en lijken op een plaatselijke parochiaal centrum, andere zijn bruisende plekken waar ge geen twee weken hetzelfde lief hebt. Een goed jeugdhuis programmeert tevens veel optredens. Gitaristen met acne hebben daarbij altijd een streepje voor.
FAKBARDe fakbars zijn de Aldi's onder de studentencafés: er wordt niet geïnvesteerd in het interieur of in de charmante bediening, maar in de prijs van het bier. Ge drinkt er dus een pint aan de bodemprijs van een euro, en straffere drank aan twee euro. Deze cafés behoren toe aan een studentenvereniging, en de uitbaters van dienst zijn zelf nog student. Ze gaan niet graag naar de les, maar helaas volgen ze in de plaats daarvan ook meestal geen tapcursus. Voor de studentenstad Leuven is gekend voor zijn vele fakbars
THEEHUISArabische of Turkse theehuizen zijn meestal vzw-cafés. Dat wil zeggen: ze hebben geen tapvergunning en zijn strikt genomen een vereniging in plaats van drankgelegenheid. We ontmoeten er weinig vrouwen, en drinken er bier uit een fleske. Een beetje zoals een voetbalkantine, maar dan zonder voetbal. Dat er geen pinten zouden gedronken worden vanwege de godsdienst, is meestal een fabeltje. In theehuizen wordt stevig gedronken, gediscussieerd en gekaart zoals in elk ander volkscafé. Andere populaire spellen zijn okey (een variant van Rummikub) en trictrac.
CURIOSUMCAFÉEen curiosumcafé is een café waar ge zeker een keer moet geweest zijn. De uitbater heeft een collectie aangelegd van emailborden, klokken, standbeeldjes van poezen of verroeste fietsen. Als het maar een onzinnig grote verzameling is, met zo weinig mogelijk ruimte tussen alle rariteiten. Vaak is een curiosumcafé ook een vrijstaat voor filosofen, vrijdenkers en andersgezinden. Waarom? Daarom.
APERITIEFCAFÉ – DEGUSTATIEBAR – CHAMPAGNEBARAperitiefcafés zijn voornamelijk nieuwlichters uit de jaren 1990 en 2000, en ze nemen nog in populariteit toe. Het zijn meestal stijlvolle zaken met een strak interieur en chiquer opgeklede mensen van boven de 30. Als varianten noemen we ook de champagnebar en de digestiefbar, maar de essentie is altijd deze: de man betaalt de dure rekening nonchalant en geeft er nog een serieuze fooi bij om aan zijn date te bewijzen dat hij ècht solvabel is.
COCKTAILCAFÉEen cocktailcafé specialiseert zich in het mengen van alcohol met andere alcohol en zoetigheid. In het beste geval is de schudder een gewetensvol mens die de ware tradities uit zijn hoofd kent en weigert om een ijsblokje in uw Dry Manhattan te doen omdat het gewoon niet hoort. In het slechtste en vaker voorkomende geval is de barman een gifmenger met borsthaar, die met veel geste rietsuiker en muntblaadjes in mekaar stampt maar er de rum vergeet bij te doen.
PODIUMCAFÉHet enige verschil tussen een podiumcafé en een muziekcafé is het aantal gratis optredens. In een podiumcafé moet het meermaals per week. Van zodra er entree moet betaald worden, spreken we van een club.
UITZUIPCAFÉHet uitzuipcafé is een voornamelijk Antwerps fenomeen. Synoniemen zijn gentlemen's club, animeerbar of meedrinkzaak. Het zijn donkere cafés waar schaarsgeklede vrouwen diep in hun decolleté laten kijken, over de billen wrijven van de (vanzelfsprekend mannelijke) klandizie en hun drank door hen laten betalen. De dames lusten enkel coupekes: champagne van 50 euro het glas. Als we van slechte wil zouden zijn, zouden we het omschrijven als "honderden euro's en hebt ge niet eens mogen poepen", maar we zijn niet van slechte wil en zien ook de schoonheid van het rode tapijt, de spiegels, en de geëmancipeerde bazin - meestal een ancienne uit het beroep die er streng op toekijkt dat de venten niet te ver gaan met de meisjes.
WIJNBAREen wijnbar is in feite maar halvelings een café, wanwege het feit dat het dus een wijnbar is. Meer moeten we daar niet over zeggen.
BIERCAFÉLaten we mekaar geen Yvette noemen: elk café tapt bier. Evenwel, om het tot een biercafé te schoppen is er meer vandoen. De bierlijst lijkt meer op een telefoonboek, er zijn tot 10 verschillende tapkranen met elke maand een nieuwe verrassingstap, er bengelt gedroogde hop aan het plafond, er hangen bierreclames en affiches van de volksfeesten van weleer, en niemand durft een Blonde Leffe te bestellen. Onder de toog wordt ook Westvleteren verkocht – een feit waar de barman een beetje samenzweerderig over doet, maar waar allang niemand meer van onder de indruk is.
KARAOKEBARKaraoke is ontstaan in Sumatra in de vroege jaren 1820. Het woord betekent letterlijk "gat in kokosnoot" (kara-oke) naar de traditie om op feestdagen de stem te versterken door in een lege kokosnoot te zingen. Het zijn de Nederlanders die het importeerden in de vroege twintigste eeuw, samen met de traditie om enkel vervelende smartlappen te zingen. Of zoiets. In ieder geval, in karaokebars zingen vooral meisjes die aan het opwarmen zijn voor Popidool. Ze hebben helaas iets te veel babyvet voor hun witte leggings. De jongens zingen ook, maar die drinken zich eerst in een andere dimensie om Meatloaf aan te durven. Hoe later op de avond, hoe erger.
IERSE PUBDe Ieren zijn de missionarissen van het caféwezen. Over de hele wereld hebben ze dezelfde cafés gesticht, met een religieuze ijver die alleen de Paters Scheutisten hen voordeden. Ierse pubs zijn altijd om ter grootst en ze steken elkaar de loef af met het aantal tv-schermen. Het interieur is opgetrokken uit proper vernist hout, de toog is lang, en op het vat zitten Guinness en appelcider. De glazen zijn groot, maar niet even lomp als bij de Duitsers. Het straffe is dat deze pubs vaak nog gerund worden door volbloed Ieren. Dat zien we de McDonald's niet doen, zomaar hun Amerikaanse zonen uitsturen naar Europa. We hebben dus oprecht respect voor de Ieren, omdat ze gewoon geloven in hun zaak: het vernietigen van alle levers van de wereld door middel van verbrande mout.
BOWLINGBowlings staan ook op het caféplan omdat ze aan dezelfde behoefte voldoen als gewone cafés: het leven weer zien zitten door te verbroederen met andere dikke buiken.
JENEVERKOTVroeger was een druppel nog een courante afsluiter van de avond in elk café, maar nu niet meer. Gelukkig zijn er dus nog jeneverkoten, of het was finaal gedaan met deze drank die enkel in België, Noord-Frankrijk, Nederland en een klein stukje van Duitsland gestookt wordt. Om den brode zijn de jeneverschenkers verplicht om naast oude graanjenever en citroenjenever ook pakweg chocolade en kokosnoot aan het gamma toe te voegen, maar we moeten dat oogluikend toelaten uit schrik dat ze finaal failliet zouden gaan.
EXOTISCH CAFÉExotische cafés zijn ambiancecafés waar meer cocktails en Corona's dan pinten gedronken worden, waar het personeel dansend achter de toog staat, waar gespierde jongens witte marcellekes dragen, en waar de donkere meisjes goed spannen in iets fuchsia. Er wordt gedanst op salsa, bachata, merengue, rumba en chachacha - als we mekaar maar kunnen opvrijen.
SPORTCAFÉSportcafés worden bevolkt door door mannen die graag naar sport kijken op tv, erover babbelen aan de toog, en erover lezen in de gazet. Alles kan, zolang ze er zelf maar niet aan moeten meedoen. De meeste sportcafés zijn volks van inslag, beschikken over een televisie aan het plafond, en zijn het stamcafé van supporterskringen. Dezer dagen zijn Ierse pubs ook echte sportcafés, maar dan wel uitsluitend met Engelse of Ierse competitie of cricket.CULTUURCAFÉEr zijn in elke stad hoogstens één of twee cultuurcafés, verbonden aan een cultuurhuis. Voorbeelden zijn Café Belga in Brussel, de Vooruit in Gent en het Zuiderpershuis in Antwerpen. Het zijn schone ruime zaken met een hoog plafond zodat ge meer plaats hebt om na te denken. We praten er na over de voorstelling, we lezen er de cultuurbijlagen, wagen ons aan een cappuccino in plaats van een pint en we spreken er helaas vaak in de jij-vorm (zelfs tegen kinderen!).PRAATCAFÉPraatcafé is een nogal neutrale benaming voor nogal neutrale cafés. Het interieur is niet opzichtig, op de kaart staan vooral Inbev- bieren, er speelt een luistervriendelijke cd-mix, en de stamgasten zijn geen extravagante personages waar Stephan Vanfleteren foto's van zou trekken. Het is er rustig en ge kunt er praten (ja, tiens) of kaarten. In elk praatcafé zit ook iemand aan de toog te zwijgen. |
|